Een synthetisch peptide dat op één plek doet wat drie hormonen apart doen, en een voorbeeld van hoe je een sterk signaal eerlijk weegt.
De eerste crash course noemde metabole regulatie als een van de zes onderzoeksgebieden waar peptiden de aandacht trekken. Weinig moleculen illustreren dat gebied zo scherp als retatrutide.
Retatrutide is een synthetisch peptide dat op één plek doet wat drie afzonderlijke hormonen normaal apart doen. Dat maakt het wetenschappelijk interessant. Het maakt het ook een dankbaar voorbeeld om te laten zien hoe je een sterk signaal eerlijk weegt, ook als het groot is.
De opzet is bewust tweeledig. Eerst het fundament: wat retatrutide is, hoe het werkt, en wat het klinisch onderzoek nú laat zien. Daarna de horizon: wat dat voor de toekomst kan betekenen, expliciet als vooruitblik.
Die scheiding is geen stijlkeuze. De eerste grote fase 3-studies met retatrutide zijn afgerond en in 2026 gepubliceerd in The New England Journal of Medicine en The Lancet, en de fabrikant heeft aangekondigd een goedkeuringsaanvraag voor te bereiden. Het verschil tussen wat is aangetoond en wat nog moet blijken, eerlijk houden, is de kern van dit stuk.
Deel A · Het fundament
Wat retatrutide is, hoe het werkt, en wat het klinisch onderzoek nú laat zien.
Deel 1Wat retatrutide is
Leerdoel: Na dit deel is helder wat voor molecuul retatrutide is, en in welke onderzoeksfase het zich bevindt.
Retatrutide, in de vroege literatuur aangeduid als LY3437943, is een synthetisch peptide. Het is opgebouwd uit negenendertig aminozuren en ontwikkeld door Eli Lilly.
De sequentie leunt op een lichaamseigen hormoon, maar is op een aantal punten aangepast. Er zitten niet-natuurlijke aminozuren in die het molecuul stabieler maken, en er hangt een vetzuurketen aan.
Die vetzuurketen heeft een praktische functie. Hij laat het peptide omkeerbaar binden aan albumine, een transporteiwit in het bloed, waardoor het molecuul langer meegaat en één keer per week onderhuids kan worden toegediend.
Eén ding hoort hier meteen bij, en het bepaalt hoe de rest gelezen moet worden. Retatrutide is een middel dat klinisch wordt onderzocht. Het is op de peildatum van dit stuk niet goedgekeurd als geneesmiddel, al heeft de fabrikant aangekondigd goedkeuring te willen aanvragen (zie deel 6). Wat volgt, beschrijft wat studies hebben gedaan en gemeten, niet wat het middel bij iemand zou moeten doen.
De kern. Retatrutide is een synthetisch peptide van 39 aminozuren met een vetzuurketen voor wekelijkse dosering. Het is een middel in klinisch onderzoek, op de peildatum nog niet goedgekeurd.
Deel 2Drie receptoren in één molecuul
Leerdoel: Na dit deel is helder waarom retatrutide een “triple agonist” heet, en wat elk van de drie aangrijpingspunten in het onderzoek betekent.
De crash course introduceerde peptiden als boodschappers die op receptoren passen. Retatrutide is opgezet om op drie verschillende receptoren tegelijk te passen. Vandaar de naam triple agonist, of triagonist.
Die drie zijn de receptoren voor GIP, GLP-1 en glucagon: drie hormonen die het lichaam gebruikt om de stofwisseling en de bloedsuiker te regelen. Een agonist is een molecuul dat een receptor activeert, zoals het lichaamseigen hormoon dat zou doen.
Twee van deze routes zijn uit eerdere middelen bekend. GLP-1-agonisten en de gecombineerde GIP/GLP-1-agonist tirzepatide zijn al goedgekeurde geneesmiddelen; retatrutide voegt daar een derde route aan toe.
Die derde route is het onderscheidende deel. De glucagonreceptor wordt in onderzoek in verband gebracht met energieverbruik en met de afgifte van vet uit de lever, een andere invalshoek dan de eetlust-route waar GLP-1 vooral op aangrijpt.
Hier past dezelfde voorzichtigheid als altijd. Dat een molecuul drie receptoren activeert, is een ontwerpkenmerk, geen bewijs dat de combinatie beter uitpakt. Of het optellen van die drie assen daadwerkelijk iets toevoegt, is precies wat het onderzoek moet uitwijzen.
De kern. Retatrutide activeert drie receptoren tegelijk: GIP, GLP-1 en glucagon. De glucagon-arm, gekoppeld aan energieverbruik en levervet, is wat het van eerdere middelen onderscheidt.
Deel 3Waarom dit een interessante onderzoeksvraag is
Leerdoel: Na dit deel is helder waarom één molecuul met drie aangrijpingspunten een aantrekkelijke, toetsbare hypothese oplevert.
Uit deel 2 volgt een logische vraag. Als drie hormoonroutes elk een stuk van de stofwisseling aansturen, levert het combineren ervan in één molecuul dan een sterker of breder effect op dan het aangrijpen op één route?
Dat is een hypothese, geen conclusie. De aantrekkingskracht zit in de precisie: één gedefinieerd peptide, met een bekende sequentie, dat gericht drie receptoren aanspreekt en zich zo laat vergelijken met middelen die er één of twee aanspreken.
Juist daarom is dit een actief onderzoeksgebied. Het maakt de bijdrage van elke afzonderlijke route toetsbaar, en het plaatst retatrutide in een directe vergelijking met bestaande, goedgekeurde middelen.
Wat volgt, is hoe ver dat onderzoek werkelijk staat. Want een aantrekkelijke hypothese zegt nog niets over de sterkte van het bewijs, en dat onderscheid is waar het volgende deel om draait.
De kern. De centrale vraag is of drie routes in één molecuul meer opleveren dan één. Dat is een toetsbare hypothese, en iets anders dan een aangetoonde uitkomst.
Deel 4Wat het onderzoek nu laat zien
Leerdoel: Na dit deel is helder welke klinische studies met retatrutide zijn gedaan, wat ze maten, en op welk niveau het bewijs staat.
Het onderzoek kent inmiddels twee lagen. Eerst de fase 2-studies, die dosis, veiligheid en eerste effecten bepaalden. Daarna het fase 3-programma, waarvan de eerste grote studies in 2026 in vakbladen zijn gepubliceerd. Hieronder de belangrijkste, telkens als feit over die studie.
De fase 2-studies: dosisbepaling.
Obesitas. In een 48 weken durende, dubbelblinde, placebogecontroleerde trial bij 338 volwassenen met obesitas of overgewicht (Jastreboff et al., New England Journal of Medicine, 2023) daalde het lichaamsgewicht van de deelnemers gemiddeld met 24,2% in de hoogste dosisgroep (12 mg wekelijks), tegen 2,1% in de placebogroep.
Type 2-diabetes. In een trial bij 281 mensen met type 2-diabetes (Rosenstock et al., The Lancet, 2023) daalde het HbA1c (een maat voor de gemiddelde bloedsuiker) na 24 weken met 2,02 procentpunt in de 12 mg-groep, tegen vrijwel geen verandering bij placebo. Het gewicht daalde in diezelfde groep met 16,94% na 36 weken.
Levervet. In een substudie bij 98 deelnemers met metabole leververvetting (Sanyal et al., Nature Medicine, 2024) daalde de hoeveelheid levervet na 24 weken met 82,4% in de 12 mg-groep, tegen een lichte stijging bij placebo. Bij 86% van de deelnemers in die groep was het levervet onder de 5%, de drempel die als normaal geldt, tegen niemand in de placebogroep.
Het fase 3-programma: de eerste studies gepubliceerd.
Obesitas zonder diabetes (TRIUMPH-1). De grootste gepubliceerde studie liep 80 weken bij 2.339 volwassenen met obesitas of overgewicht zonder diabetes, die wekelijks 4, 9 of 12 mg retatrutide of placebo kregen (Jastreboff et al., New England Journal of Medicine, 2026). In de hoofdanalyse, waarin alle deelnemers meetellen, ook wie onderweg stopte, daalde het lichaamsgewicht met gemiddeld 17,6%, 23,7% en 25,0%, tegen 3,9% bij placebo.
Dezelfde studie had twee deelstudies. Bij de 574 deelnemers met knieartrose daalde de pijnscore (WOMAC, op een schaal tot 10) met 3,4 tot 4,1 punten, tegen 2,5 bij placebo. Bij de 243 deelnemers met obstructieve slaapapneu daalde het aantal ademstops en ademverzwakkingen per uur slaap met 22,8 tot 34,3, tegen 9,6 bij placebo.
Waarom je ook 28% leest. De fabrikant meldde voor dezelfde studie een hoger getal: 28,3% bij 12 mg (Eli Lilly, 21 mei 2026). Dat is een andere rekenwijze, die schat wat het effect zou zijn als alle deelnemers het middel waren blijven gebruiken. Beide getallen horen bij dezelfde studie. De 25,0% telt iedereen mee en is de hoofdanalyse van de publicatie; de 28,3% is een schatting voor het geval dat iedereen doorgaat. In een verlenging tot 104 weken, bij 532 deelnemers met een BMI van 35 of hoger die het middel tot dan toe waren blijven gebruiken, meldde de fabrikant een daling van 30,3% in de groep die met 12 mg was begonnen.
Type 2-diabetes (TRIUMPH-2 en TRANSCEND-T2D-1). TRIUMPH-2 volgde 1.152 volwassenen met type 2-diabetes en obesitas of overgewicht 80 weken lang (Bellido et al., The Lancet, 2026). Het gewicht daalde met 11,9%, 16,8% en 18,8% bij 4, 9 en 12 mg, tegen 5,1% bij placebo. In TRANSCEND-T2D-1 kregen 537 mensen met type 2-diabetes 40 weken lang retatrutide als enige middel (Bajaj et al., The Lancet, 2026). Het HbA1c daalde met 1,69 tot 1,94 procentpunt, tegen 0,81 bij placebo; het gewicht met 11,5% tot 15,3%, tegen 2,6%.
Nog niet gepubliceerd: TRIUMPH-3 en TRIUMPH-4. Van twee studies bestaan alleen meldingen van de fabrikant. TRIUMPH-3 (1.949 deelnemers met ernstige obesitas en bestaande hart- en vaatziekte; Eli Lilly, 23 juli 2026) meldde na 80 weken een gewichtsdaling tot 22,6%, tegen 3,2% bij placebo, volgens de rekenwijze die uitgaat van doorgaan. Ernstige hart- en vaatincidenten kwamen in beide groepen minder vaak voor dan verwacht. Afhankelijk van welke incidenten meetellen, waren het er 44 met retatrutide tegen 52 met placebo, of 27 tegen 23; dat is te weinig om er een conclusie aan te verbinden. TRIUMPH-4 (445 deelnemers met obesitas of overgewicht en knieartrose; Eli Lilly, 11 december 2025) meldde na 68 weken een gewichtsdaling van 23,7% bij 12 mg als alle deelnemers meetellen (28,7% bij doorgaan), tegen 4,6% bij placebo, en een afname van de kniepijn.
Bij de effecten hoort het risicoprofiel dat in deze studies is waargenomen. Over fase 2 en fase 3 heen waren de meest gerapporteerde observaties maag-darmklachten (misselijkheid, diarree, constipatie, braken), die dosisafhankelijk waren en overwegend mild tot matig. In de fase 3-studies werd daarnaast dysesthesie gemeld, een veranderd of onaangenaam gevoel in de huid: in TRIUMPH-2 bij 7% van de deelnemers op 12 mg, tegen 1% bij placebo, en volgens de fabrikant in TRIUMPH-1 bij 12,5%, tegen 0,9%. In TRIUMPH-2 kwam ook lage bloeddruk vaker voor: bij 6% op 12 mg, tegen minder dan 1% bij placebo. Het aandeel deelnemers dat wegens klachten met het middel stopte, liep in de fase 3-studies uiteen van enkele procenten tot ongeveer achttien procent bij de hoogste dosis, tegen hooguit vijf procent bij placebo. In de eerdere fase 2-studie was daarnaast een dosisafhankelijke stijging van de hartslag gezien, die rond week 24 piekte en daarna afnam.
De kern. De fase 2-studies toonden grote effecten op gewicht, bloedsuiker en levervet. De eerste fase 3-studies zijn in 2026 gepubliceerd en bevestigen dat in duizenden deelnemers: in de grootste gepubliceerde studie daalde het gewicht bij de hoogste dosis met gemiddeld 25,0% na 80 weken, tegen 3,9% bij placebo. Twee fase 3-studies zijn nog alleen door de fabrikant gemeld, en de langetermijn-uitkomststudie loopt nog.
Deel 5Het bewijs eerlijk lezen
Leerdoel: Na dit deel is helder hoe de stand van het bewijs rond retatrutide eerlijk te wegen valt.
De vorige delen lieten sterke cijfers zien, inmiddels in twee fasen. Twee dingen gelden daarbij tegelijk, en geen van beide mag het andere wegdrukken.
Het eerste: de grote effecten uit fase 2 zijn in fase 3 overeind gebleven, en dat staat nu in peer-reviewed publicaties. Een gewichtsdaling van gemiddeld een kwart van het lichaamsgewicht werd bij de hoogste dosis gemeten in een studie met ruim tweeduizend deelnemers, over 80 weken. Dat is geen los vroeg signaal meer. Het is een consistent beeld in grote, gecontroleerde groepen.
Het tweede: drie kanttekeningen blijven staan. Niet alle fase 3-studies zijn gepubliceerd; van TRIUMPH-3 en TRIUMPH-4 bestaan alleen meldingen van de fabrikant. In de fase 3-studies kwam dysesthesie vaker voor dan bij placebo, in één studie ook lage bloeddruk, en bij de hoogste dosis stopte een deel van de deelnemers met het middel. En de vraag die op de lange termijn het zwaarst weegt, of het gewichtsverlies zich vertaalt naar minder hart-, vaat- en nierincidenten, wordt getoetst in een aparte uitkomststudie die jaren loopt en nog geen resultaten heeft.
Dat retatrutide op de peildatum nog niet is goedgekeurd, past in dit beeld: de resultaten zijn sterk, de formele beoordeling moet nog beginnen. Een groot effect dat in fase 3 standhoudt is een sterk resultaat, en tegelijk nog niet het laatste woord over veiligheid en uitkomsten op de lange termijn.
De kern. De fase 2-signalen zijn in fase 3 bevestigd, en de eerste studies zijn peer-reviewed gepubliceerd. Wat nog ontbreekt, zijn de resterende publicaties, de directe vergelijkingen met bestaande middelen en de langetermijnuitkomsten op hart, vaten en nieren. Beide feiten horen naast elkaar te blijven staan.
Deel B · De horizon
Wat dit onderzoek voor de toekomst kan betekenen, uitdrukkelijk als vooruitblik.
Deel 6Wat de toekomst kan brengen
Leerdoel: Na dit deel is helder welk perspectief het onderzoek naar retatrutide biedt, uitdrukkelijk als vooruitblik en niet als belofte.
Dit deel is een vooruitblik. Het beschrijft wat de aangekondigde stappen en lopende studies moeten uitwijzen, en wat de triple-agonist-benadering als onderzoeksrichting kan betekenen. Niets hieronder is een toezegging over een uitkomst of een goedkeuring.
De komende jaren worden voor dit molecuul beslissend, en dat laat zich nu concreet benoemen. De fabrikant heeft in juli 2026 aangekondigd een goedkeuringsaanvraag (een Biologics License Application) bij de Amerikaanse FDA te willen indienen in het eerste kwartaal van 2027. Dat zou een formele beoordeling in gang zetten; of en wanneer een toezichthouder tot goedkeuring komt, is aan die toezichthouder.
Twee sporen reiken verder dan de weegschaal. Een grote, op uitkomsten gerichte studie (ClinicalTrials.gov, NCT06383390) volgt zo'n 10.000 deelnemers om te toetsen of het effect zich vertaalt naar minder hart-, vaat- en nierincidenten: het bewijs dat de gewichtsstudies per definitie niet kunnen leveren. Daarnaast lopen directe vergelijkingen met bestaande middelen, waaronder een studie tegenover tirzepatide, die moeten uitwijzen wat de derde receptor-route in de praktijk toevoegt.
Los van dit ene molecuul tekent zich een bredere onderzoeksrichting af. Retatrutide is onderdeel van een groter idee: dat het combineren van meerdere hormoonroutes in één peptide meer kan opleveren dan het aangrijpen op één. Naast retatrutide worden andere multi-agonisten onderzocht, en de vraag welke combinatie van routes voor welke uitkomst het meeste toevoegt, staat nog wijd open.
En dat is, eerlijk gezegd, wat dit onderzoeksgebied de moeite waard maakt. Niet de zekerheid van een uitkomst, maar een reeks scherpe, toetsbare vragen, met grote studies en een naderende beoordeling die de antwoorden nu daadwerkelijk aan het ophalen zijn.
Wetenschappelijke referenties
Alle referenties zijn PubMed-geïndexeerd en geverifieerd (peildatum oktober 2026). Volgens PubMed.
- 01Jastreboff AM, et al. Triple-Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity — A Phase 2 Trial. New England Journal of Medicine, 2023. Fase 2 RCT PMID 37366315 · DOI
- 02Rosenstock J, et al. Retatrutide, a GIP, GLP-1 and glucagon receptor agonist, for people with type 2 diabetes: a phase 2 trial. The Lancet, 2023. Fase 2 RCT PMID 37385280 · DOI
- 03Sanyal AJ, et al. Triple hormone receptor agonist retatrutide for MASLD: a randomized phase 2a trial. Nature Medicine, 2024. Fase 2a RCT PMID 38858523 · DOI
- 04Jastreboff AM, et al. Retatrutide, a Triple Hormone Receptor Agonist, for Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 2026. Fase 3 RCT · TRIUMPH-1 PMID 42814954 · DOI
- 05Bellido V, et al. Retatrutide in adults with obesity and type 2 diabetes (TRIUMPH-2): a double-blind, parallel-group, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. The Lancet, 2026. Fase 3 RCT PMID 42810372 · DOI
- 06Bajaj HS, et al. Efficacy and safety of retatrutide, a GIP, GLP-1, and glucagon receptor agonist, in people with type 2 diabetes and inadequate glycaemic control with diet and exercise (TRANSCEND-T2D-1): a double-blind, randomised, phase 3 trial. The Lancet, 2026. Fase 3 RCT PMID 42250575 · DOI
- 07Urva S, et al. The novel GIP, GLP-1 and glucagon receptor agonist retatrutide delays gastric emptying. Diabetes, Obesity and Metabolism, 2023. Mechanisme · mens PMID 37311727 · DOI
- 08Giblin K, et al. Retatrutide TRIUMPH registrational trials — rationale and design. Diabetes, Obesity and Metabolism, 2025. Studieopzet PMID 41090431 · DOI
- 09Drucker DJ. Efficacy and Safety of GLP-1 Medicines for Type 2 Diabetes and Obesity. Diabetes Care, 2024. Review PMID 38843460 · DOI
Fase 3 · meldingen van de fabrikant (nog niet peer-reviewed)
Deze cijfers komen uit persberichten van Eli Lilly; de studies zijn geregistreerd op ClinicalTrials.gov. Waar niets anders staat, volgen ze de rekenwijze van de fabrikant (het effect bij volgehouden gebruik). Ze zijn hier niet aan een peer-reviewed publicatie getoetst.
- 10TRIUMPH-1, aanvullende cijfers: bij volgehouden gebruik: gewicht −28,3% (12 mg, 80 wk), tegen −2,2% bij placebo; verlenging tot 104 wk bij BMI ≥35 (n=532, alle groepen samen): −30,3% in de groep die met 12 mg begon. Eli Lilly, 21 mei 2026. NCT05929066
- 11TRIUMPH-3: ernstige obesitas met bestaande hart- en vaatziekte, n=1.949, 80 wk; gewicht −22,6% (12 mg), tegen −3,2% bij placebo (bij volgehouden gebruik); ernstige hart- en vaatincidenten, brede telling: 44 tegen 52, hazard ratio 0,82 (95%-betrouwbaarheidsinterval 0,55 tot 1,22); smalle telling (hartdood, hartinfarct, beroerte): 27 tegen 23, hazard ratio 1,12 (0,64 tot 1,96); geen aangetoond verschil. Eli Lilly, 23 juli 2026. NCT05882045
- 12TRIUMPH-4: obesitas/overgewicht met knieartrose, n=445, 68 wk; gewicht −23,7% (12 mg, alle deelnemers), tegen −4,6% bij placebo; bij volgehouden gebruik −28,7%, tegen −2,1%; kniepijn (WOMAC, alle deelnemers) −62,6%, tegen −35,1% bij placebo. Eli Lilly, 11 december 2025. NCT05931367
Regulatoir: Eli Lilly heeft aangekondigd een Biologics License Application (BLA) voor retatrutide bij de Amerikaanse FDA te willen indienen in het eerste kwartaal van 2027 (peildatum oktober 2026). Lopend: de cardiovasculaire/renale uitkomststudie NCT06383390 (± 10.000 deelnemers) en een directe vergelijking met tirzepatide, NCT06662383 (± 800 deelnemers).
Verder lezen
Wie wil zien hoe bewijsniveaus per compound worden gewogen, vindt in de eerste crash course de bewijsladder waarop dit stuk leunt; de tweede legt uit waarom sterk mensbewijs bij veel peptiden schaars blijft.
Crash Course Peptiden →Waarom peptidenonderzoek schaars is →Naar de database →Auteur: Michel van der Veen · Verpleegkundige · Wetenschapsredacteur Peptalis. Bronnen gecontroleerd via PubMed · 9 referenties. Dit stuk rapporteert uitkomsten als feit over de betreffende studie of over de fabrikant/toezichthouder en doet geen uitspraak over een effect bij de individuele lezer. Retatrutide is een middel in klinisch onderzoek, op de peildatum niet goedgekeurd als geneesmiddel; de fabrikant heeft een goedkeuringsaanvraag aangekondigd voor het eerste kwartaal van 2027. Feiten en referenties geverifieerd, peildatum oktober 2026.
Compounds in dit artikel
- Retatrutide · Op voorraad · Batch PEP-RET-2026-01 · HPLC 99.17% · vrijgegeven 20 jun 2026 · Onderzoeksprofiel · Bekijk in catalogus
Uitsluitend voor laboratoriumonderzoek. Niet voor humaan gebruik.