Selank

Overzicht

Selank is een synthetisch heptapeptide: een keten van zeven aminozuren. Het is afgeleid van tuftsine, een lichaamseigen peptide van vier aminozuren dat een rol speelt in de afweer. Aan dat tuftsine-fragment is een korte, stabiliserende staart (Pro-Gly-Pro) toegevoegd. Die staart beschermt het molecuul tegen snelle afbraak door enzymen, waardoor het langer werkzaam blijft dan het natuurlijke tuftsine. Selank is ontwikkeld bij het Instituut voor Moleculaire Genetica van de Russische Academie van Wetenschappen.

Wat Selank opvalt, is een ongebruikelijke combinatie van eigenschappen. In preklinische modellen (onderzoek in cellen en proefdieren) laat het zowel immuunregulerende als angstdempende en cognitie-ondersteunende effecten zien. Die dubbele oriëntatie, op zowel het afweersysteem als het centrale zenuwstelsel, is zeldzaam: de meeste reguleringspeptiden werken op één van beide. Dat snijvlak maakt Selank wetenschappelijk interessant.

Het onderzoek komt grotendeels uit Russische instituten. In Rusland heeft Selank een regulatoire registratie voor bepaalde toepassingen. De hoeveelheid westerse, onafhankelijk herhaalde klinische data is echter beperkt. Dit profiel weegt de bestaande bevindingen tegen die context: het bewijs is consistent, maar geconcentreerd in één onderzoekstraditie.

Zoals bij alle compounds in de Peptalis-database vat dit profiel de stand van het onderzoek samen. Het vormt geen werkzaamheidsclaims of productaanbevelingen.

Werkingsmechanisme

Selank doet twee dingen tegelijk, en dat is ongewoon. In de hersenen maakt het het kalmerende GABA-systeem (het systeem dat zenuwcellen tot rust brengt) gevoeliger, zonder die rem zelf over te nemen. Tegelijk stuurt het de afweer bij, een echo van tuftsine: het afweerpeptide waaruit het is afgeleid.

GABAerge en neurotrofe signalering

• Werkt als positieve allosterische modulator van de GABA-receptor: het versterkt de werking van de receptor zonder zelf de gebruikelijke bindingsplaats te bezetten
• Verhoogt in hersenplakjes de spontane remmende synaptische activiteit, een effect dat samenhangt met de angstdempende werking in diermodellen
• Beïnvloedt de aanmaak van BDNF (brain-derived neurotrophic factor), een eiwit dat de groei en het onderhoud van zenuwcellen ondersteunt

Immuunmodulatie

• Weerspiegelt de afkomst van tuftsine als afweer-regulerend peptide
• Beïnvloedt de balans tussen twee groepen signaalstoffen van het afweersysteem, die immunologen Th1- en Th2-cytokinen noemen: grofweg de cel-gerichte en de antistof-gerichte tak van de afweer
• Reguleert de aanmaak van interleukine-6 (IL-6), een ontstekingssignaalstof, in bloedcellen; in diermodellen verandert het bovendien de activiteit van specifieke afweer-genen

Interactie met het opioïdsysteem

• Grijpt in op enzymen die enkefalinen afbreken. Enkefalinen zijn lichaamseigen stoffen die pijn en stemming reguleren, verwant aan de werking van opioïden
• Preklinisch onderzoek wijst erop dat dit opioïdsysteem een rol speelt in hoe sterk het angstdempende effect per individu uitvalt

Onderzoeksbevindingen

• Angstdempende effecten in meerdere knaagdier-gedragsmodellen
• Verbeterde prestaties in leer- en geheugentaken in diermodellen
• Verminderde aversieve verschijnselen bij ontwenningsmodellen (alcohol, morfine) in ratten, vergelijkbaar in orde van grootte met diazepam
• Beïnvloeding van de BDNF-aanmaak in de hippocampus en de prefrontale cortex
• Verhoogde remmende synaptische activiteit in hippocampale CA1-neuronen
• In een kleine humane studie bij patiënten met angst-astenische klachten werden na veertien dagen veranderingen gemeten in de Th1/Th2-cytokinebalans en in IL-6
• In een placebo-gecontroleerde humane resting-state fMRI-studie bij 52 gezonde deelnemers werden veranderingen in de functionele verbindingen rond de amygdala gemeten na toediening van Selank

Gedragsmatige bevindingen (preklinisch)

• Angstdempende effecten in meerdere knaagdier-gedragsmodellen
• Verbeterde prestaties in leer- en geheugentaken in diermodellen
• Verminderde aversieve verschijnselen (de onaangename ontwenningssymptomen) bij ontwenningsmodellen (alcohol, morfine) in ratten, in een orde van grootte vergelijkbaar met diazepam, een veelgebruikt kalmeringsmiddel

Neurotrofe en synaptische mechanismen

• Beïnvloeding van de BDNF-aanmaak in de hippocampus en de prefrontale cortex, twee hersengebieden die belangrijk zijn voor geheugen en zelfregulatie
• Verhoogde remmende synaptische activiteit in CA1-neuronen, een specifiek type cel in de hippocampus

Immuun- en humane bevindingen

• Humane studie bij patiënten met angst-astenische klachten (een combinatie van angst en uitputting): na veertien dagen veranderingen in de Th1/Th2-cytokinebalans en in IL-6
• Placebo-gecontroleerde resting-state fMRI-studie bij 52 gezonde deelnemers: gestructureerde uitkomst op de functionele verbindingen rond de amygdala (het hersengebied dat centraal staat bij angst) na toediening van Selank. Beide studies zijn klein en komen uit dezelfde onderzoekstraditie.

Onderzoekscontext

Selank is vooral onderzocht in Russische, en in mindere mate Europese, onderzoeksinstellingen. Het preklinische bewijs is consistent over meerdere modellen en wijst op een dubbel profiel: immuunmodulatie én neuroactieve werking. Dat snijvlak is wat het compound wetenschappelijk onderscheidt. De meeste reguleringspeptiden werken op één van beide systemen, niet op beide.

Het humane onderzoek bestaat, maar is beperkt. Er zijn enkele kleine humane studies, waaronder een immunologische studie naar cytokinen en een fMRI-studie naar hersenconnectiviteit. Beide komen grotendeels uit dezelfde onderzoekstraditie. Onafhankelijke westerse herhaling met gestandaardiseerde meetmethoden ontbreekt grotendeels.

De Russische regulatoire registratie wordt soms aangehaald als bewijs van werking. De onderliggende registratiedata zijn echter niet op dezelfde manier toegankelijk en herhaald als in westerse trajecten. Voor onderzoeksgroepen ligt hier een duidelijke leemte: onafhankelijke, gecontroleerde studies zouden het dubbele profiel kunnen bevestigen of nuanceren.

Openstaande vragen

• Onafhankelijke westerse klinische data met gestandaardiseerde eindpunten zijn beperkt; de humane studies zijn klein en komen grotendeels uit één onderzoekstraditie. Gecontroleerde trials buiten die traditie zouden de bevindingen kunnen toetsen.
• Het volledige receptorbindingsprofiel is nog niet in kaart gebracht. Farmacologisch bindingsonderzoek zou dit kunnen aanvullen.
• De dosis-responsrelatie verschilt tussen experimentele opzetten en is niet systematisch vastgesteld. Gestandaardiseerde dosisreeksen zouden hier helderheid geven.
• Langetermijneffecten op cognitie vragen om langlopende (longitudinale) studies.
• De relatie tussen het immuunmodulerende en het neuroactieve mechanisme is nog niet opgehelderd. Onderzoek dat beide assen tegelijk meet, zou dit snijvlak kunnen ontrafelen.

Onderzoeksvooruitzicht

Onafhankelijke, gecontroleerde humane studies met gestandaardiseerde eindpunten, buiten de oorspronkelijke onderzoekstraditie

Karakterisering van het receptorbindingsprofiel en het werkingsmechanisme

Verdere ontleding van het snijvlak tussen immuunmodulatie en neuroprotectie

Onderzoek naar de rol bij stressgerelateerde modellen en mogelijke epigenetische effecten: veranderingen in genactiviteit zonder dat de DNA-code zelf verandert

Verkenning van samenwerking met andere neuroactieve peptiden in gecontroleerde modellen

Wetenschappelijke interesse

Dubbel immuunregulerend en neuroactief profiel, zeldzaam onder reguleringspeptiden.

Modulatie van BDNF-aanmaak en het GABAerge systeem.

Snijvlak van immuunregulatie en onderzoek naar cognitieve functie.

Afgeleid van tuftsine, met verbeterde stabiliteit, een voorbeeld van peptide-optimalisatie.

Specificaties

Referenties

1. Immunomodulatory effects of selank in patients with anxiety-asthenic disorders · Uchakina ON, Uchakin PN, Miasoedov NF et al. · Zhurnal Nevrologii i Psikhiatrii imeni S.S. Korsakova · 2008
2. The temporary dynamics of inflammation-related genes expression under tuftsin analog Selank action · Kolomin T, Shadrina M, Slominsky P, Limborska S, Myasoedov N · Mol Immunol · 2013
3. Efficacy of peptide anxiolytic selank during modeling of withdrawal syndrome in rats with stable alcoholic motivation · Kolik LG, et al. · Bulletin of Experimental Biology and Medicine · 2014
4. Effect of Selank on Spontaneous Synaptic Activity of Rat Hippocampal CA1 Neurons · Povarov IS, et al. · Bulletin of Experimental Biology and Medicine · 2017
5. Tuftsin - Properties and Analogs · Siebert A, et al. · Current Medicinal Chemistry · 2017
6. Peptide-based Anxiolytics: The Molecular Aspects of Heptapeptide Selank Biological Activity · Vyunova TV, Andreeva L, Shevchenko K, Myasoedov N · Protein Pept Lett · 2018
7. Selank, Peptide Analogue of Tuftsin, Protects Against Ethanol-Induced Memory Impairment by Regulating of BDNF Content in the Hippocampus and Prefrontal Cortex in Rats · Kolik LG, Nadorova AV, Antipova TA et al. · Bulletin of Experimental Biology and Medicine · 2019
8. Functional Connectomic Approach to Studying Selank and Semax Effects · Panikratova YR, et al. · Doklady Biological Sciences · 2020
9. Heptapeptide Selank Attenuates Aversive Signs of Morphine Withdrawal in Rats · Konstantinopolsky MA, et al. · Bulletin of Experimental Biology and Medicine · 2022

Beschikbaarheid

Op voorraad · Batch PEP-SEL-2026-01 · HPLC 98,44 % · vrijgegeven 21 jun 2026

• Selank 10 mg · productpagina met prijs en batch-CoA